Lotonun tarixi: püşkdən müasir çəkilişə

Lotereya bu gün telefon ekranında bir neçə toxunuşla oynanır, amma ideyası xeyli qədimdir: nəyisə bölüşdürəndə qərarı bəxtə buraxmaq. Bu səhifədə lotonun yaranma yolunu dəqiq tarixlərə girmədən, qısaca danışıram. Tarixi rəvayətlərin çoxu müxtəlif mənbədə fərqli yazılır, mən isə yalnız ümumi qəbul olunanı götürürəm.

Püşk atmaq

İnsanlar çox qədimdən nəyisə bölüşdürmək və ya mübahisəni həll etmək üçün püşk atıblar: daşla, çöplə, zərlə. Püşkün məntiqi sadə idi: nəticəni heç kim əvvəlcədən bilmir və hamının şansı bərabərdir. Lotereyanın əsas ideyası məhz budur.

Pul toplamaq üçün lotereya

Sonralar lotereya vəsait toplamaq üsuluna çevrildi. Biletlər satılır, yığılan məbləğin bir hissəsi qalibə verilir, qalanı təşkilatçıda qalır və ya ictimai məqsədə yönəlir. Bu model müxtəlif ölkələrdə müxtəlif dövrlərdə işlənib: şəhər tikintisindən xeyriyyəyə qədər.

Loto sözü və Genuya rəvayəti

"Loto" sözü italyan dilindən gəlir. Çox yayılmış rəvayətə görə müasir lotonun prototipi İtaliyanın Genuya şəhərində yaranıb: orada məmurları 90 namizəd arasından püşklə seçirmişlər, camaat isə kimin seçiləcəyinə mərc edirmiş. Sonradan namizəd adlarını rəqəmlər əvəz edib. Bu hekayənin təfərrüatı mənbədən mənbəyə dəyişir, ona görə onu rəvayət kimi qəbul edin. 90 rəqəmi isə bəzi loto formatlarında qalıb, məsələn, bingonun 90 şarlı variantında.

Keno haqqında rəvayət

Kenonun da qədim kökləri olduğu deyilir: bir rəvayətə görə, Çində ictimai tikintilərə vəsait toplamaq üçün oxşar oyundan istifadə edilib. Bu hekayənin dəqiqliyi mübahisəlidir, amma oyunun ideyası — çoxlu rəqəmdən seçmək və çəkilişlə tutuşdurmaq — bugünkü kenoda qalıb.

Sovet dövrü haqqında rəvayət

Yaşlı nəslin söhbətlərində o illərin bilet lotereyalarından danışılır, rəvayətə görə rəqəm seçimi ilə oynanan "Sportloto" da onlardan biri imiş. Mən bu barədə dəqiq heç nə yazmıram: nə il, nə qayda; bunu rəsmi mənbələrdən yoxlamaq lazımdır. Yalnız onu deyirəm ki, rəqəm seçib çəkilişlə tutuşdurmaq ideyası bugünkü 6/49 tipli oyunlarda da var.

Bu gün

Müasir lotereyalarda tiraj çox vaxt elektron sistemlə idarə olunur, bilet isə telefonda saxlanıla bilir. Oyunun mahiyyəti dəyişməyib: rəqəmlərdən seçirsiniz, çəkilişlə tutuşdurulur. Dəyişən yalnız texnologiyadır. Müasir formatlar haqqında ümumi məlumatı burada tapmaq olar.

Tarixdən bu günə gələn ən vacib fikir isə belədir: çəkiliş heç vaxt əvvəlki çəkilişi "xatırlamır". Növbəti səhifədə bunu 6/49 nümunəsində rəqəmlə göstərəcəyəm.